Sáng ngày 26 tháng 9 năm 2006, tại Hoàng cung (皇居). Lễ chứng nhận bổ nhiệm Abe Shinzo (安倍晋三) làm Thủ tướng Nội các thứ 90 đã được tổ chức. Abe, sinh năm 1954, khi đó 52 tuổi. Ông là vị Thủ tướng trẻ nhất Nhật Bản thời hậu chiến. Ông cũng là vị Thủ tướng đầu tiên thuộc thế hệ sinh ra sau chiến tranh.

Chiều hôm đó, danh sách các thành viên nội các mới đã được công bố. Tên của Takaichi Sanae đã có trong danh sách đó.

Bộ trưởng Đặc trách Nội các (内閣府特命担当大臣). Có năm lĩnh vực phụ trách. Chính sách Okinawa và phương Bắc (沖縄及び北方対策), Chính sách Khoa học và Công nghệ (科学技術政策), Giảm tỷ lệ sinh và Bình đẳng giới (少子化・男女共同参画), An toàn thực phẩm (食品安全), Đổi mới sáng tạo (イノベーション).

Đó là lần đầu tiên đứng vững. Lần đầu tiên đứng vững.

Đã mất 13 năm kể từ khi tôi lần đầu bước chân vào Quốc hội với tư cách là một ứng cử viên không đảng phái vào năm 1993. Hai lần thất cử, ba lần thay đổi đảng phái, và một lần làm giáo sư. Tại điểm cuối của con đường đầy thăng trầm đó, lần đầu tiên tôi đã được đeo lên mình chiếc huy hiệu Bộ trưởng.

Truyền thông thời điểm đó đã ghi lại được hình ảnh của Takaichi khi đang cầm trên tay văn bản bổ nhiệm nội các. Biểu cảm của bà rất điềm tĩnh. Đó là một gương mặt gần với sự quyết tâm hơn là sự xúc động.

Nội các Abe 'Thoát khỏi chế độ hậu chiến (戦後レジームからの脱却)'Với khẩu hiệu là thay đổi căn bản thể chế hậu chiến. Sửa đổi hiến pháp, tái thiết giáo dục, tăng cường chính sách an ninh. Đó là một nội các đưa tư tưởng bảo thủ lên hàng đầu. Takaichi hoàn toàn phù hợp với tư tưởng đó.

Cần phải xem xét lại năm lĩnh vực phụ trách.

Vấn đề Okinawa và các biện pháp đối phó với phương Bắc. Đây là một trong những hồ sơ nhạy cảm và phức tạp nhất trong chính trị Nhật Bản. Okinawa có một lịch sử khác biệt so với đất liền Nhật Bản. Nơi đây từng là chiến trường của Thế chiến thứ hai. Sau chiến tranh, vùng đất này nằm dưới sự ủy trị của Hoa Kỳ. Phải đến tận năm 1972, Okinawa mới được hoàn trả về cho Nhật Bản. Tuy nhiên, ngay cả sau khi được hoàn trả, các căn cứ quân sự Mỹ vẫn tập trung tại đây. Dù chỉ chiếm 0,6% diện tích lãnh thổ Nhật Bản, nhưng khoảng 70% diện tích các cơ sở dành riêng cho quân đội Mỹ lại tập trung tại Okinawa.

Tiếng ồn từ căn cứ, tội phạm, ô nhiễm môi trường. Những nỗi bất bình của người dân Okinawa đã tồn tại từ lâu. Khi vụ việc xâm hại tình dục liên quan đến quân đội Mỹ bùng nổ vào năm 1995, yêu cầu di dời căn cứ đã trở nên dữ dội. Sau đó 'Di dời căn cứ Futenma (普天間基地)' Vấn đề này đã trở thành một thách thức mãn tính của chính trường Nhật Bản. Chưa có bất kỳ nội các nào có thể giải quyết triệt để vấn đề này.

Đối sách phương Bắc là vấn đề lãnh thổ với Nga. Đảo Etorofu (択捉島), Kunashiri (国後島), Shikotan (色丹島), quần đảo Habomai (歯舞諸島). Những hòn đảo mà Liên Xô đã chiếm đóng ngay sau Chiến tranh thế giới thứ hai này, phía Nhật Bản... 'Lãnh thổ phương Bắc'Họ gọi đó là sự chiếm đoạt và yêu cầu hoàn trả. Đây là một vấn đề ngoại giao chưa được giải quyết trong suốt hơn 60 năm qua.

Chính sách khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo. Đây chính là thế mạnh của Takaichi. Kinh nghiệm làm việc tại Matsushita Electric, kinh nghiệm nghiên cứu tại Quốc hội Hoa Kỳ, và kinh nghiệm giảng dạy về lý thuyết chính sách công nghiệp. Về các vấn đề phát triển công nghệ và năng lực cạnh tranh công nghiệp, bà đã luôn tư duy dưới cả góc độ lý thuyết lẫn thực tiễn.

Tỷ lệ sinh thấp và bình đẳng giới. Tổng tỷ lệ sinh của Nhật Bản đã ghi nhận mức thấp kỷ lục là 1,25 vào năm 2005. Đây là thời điểm mà tình trạng tỷ lệ sinh thấp bắt đầu được nhận thức một cách nghiêm túc như một thách thức dài hạn của Nhật Bản. Bình đẳng giới là chính sách nhằm thúc đẩy sự tham gia của phụ nữ vào xã hội. Với tư cách là một chính trị gia nữ, bản thân bà Takaichi cũng có quan điểm riêng về lĩnh vực này.

An toàn thực phẩm là một vấn đề cấp bách tại Nhật Bản vào thời điểm đó. Đầu những năm 2000, hàng loạt vấn đề đã liên tiếp xảy ra như bệnh bò điên (BSE), dư lượng thuốc trừ sâu và việc gian lận nguồn gốc xuất xứ. Tình hình lúc bấy giờ là sự quan tâm của người dân đối với an toàn thực phẩm đang ngày càng tăng cao.

Tại sao năm lĩnh vực lại được gộp chung dưới quyền quản lý của một bộ trưởng? Thành thật mà nói, đây là một sự sắp đặt nhân sự đầy khéo léo. Đó là phương thức gộp các lĩnh vực có trọng số chính trị tương đối thấp lại để giao cho một người xử lý. Thứ được trao cho vị quan chức mới này là... 'Dùng để luyện tập' Nó mang tính chất của một bản danh mục năng lực (portfolio). Tuy nhiên, bên trong đó, tôi đã giải quyết các vấn đề thực tế.

Tôi đã đến thăm Okinawa. Tôi đã lắng nghe các yêu cầu từ địa phương. Tôi đã thảo luận về ngân sách thúc đẩy phát triển. Tôi đã lắng nghe tiếng nói của người dân địa phương về vấn đề căn cứ quân sự. Okinawa là 'Cảm nhận thực tại khi ghé thăm' Đó là nơi này. Sau khi xuống sân bay Naha (那覇) và ngồi xe chạy đi một lúc, bạn sẽ sớm thấy các biển báo khu vực quân sự. Một khung cảnh nơi các cơ sở quân sự đan xen với khu dân sự. Việc nhìn thấy thực tại đó từ bên trong và từ bên ngoài là hai trải nghiệm hoàn toàn khác biệt.

Ngày 15 tháng 8 năm 2007 đã đến.

Ngày kỷ niệm kết thúc chiến tranh. Năm 1945, là ngày Nhật Bản tuyên bố thất bại trong Thế chiến thứ hai. Mỗi năm vào ngày này, việc có đến viếng đền Yasukuni (靖国神社) hay không lại trở thành tâm điểm chú ý hàng đầu của chính trường Nhật Bản.

Đền Yasukuni là nơi thờ phụng khoảng 2,46 triệu người đã tử trận trong các cuộc chiến tranh kể từ sau cuộc Duy tân Minh Trị của Nhật Bản. Trong số đó, có bao gồm 14 tội phạm chiến tranh hạng A được thờ phụng vào năm 1978, cùng với các nhà lãnh đạo chiến tranh như Hideki Tojo (東条英機). Hàn Quốc và Trung Quốc kịch liệt chỉ trích việc các quan chức cấp cao của Nhật Bản đến viếng đền nơi những đối tượng này được thờ phụng. "Lãng mạn hóa chiến tranh"Đó chính là điều này.

Ngày 15 tháng 8 năm 2007, hầu hết các thành viên trong nội các Abe đã tuyên bố rằng họ sẽ không đi viếng đền Yasukuni. Bản thân Thủ tướng Abe cũng vậy. Đây là sự kiềm chế nhằm cân nhắc đến quan hệ ngoại giao Hàn - Trung.

Tuy nhiên, Takaichi Sanae đã đi rồi.

Trong số 16 bộ trưởng vào ngày hôm đó, chỉ có duy nhất mình bà là người đã đến viếng đền Yasukuni.

Tại sao lại đi? Sau đó, Takachi đã duy trì một lập trường nhất quán. "Việc bày tỏ lòng kính trọng đối với những người đã hy sinh tính mạng vì Tổ quốc là một điều hiển nhiên. Đó không phải là vấn đề về nhận thức lịch sử, mà là vấn đề tưởng niệm những người đã khuất." Quan điểm cho rằng việc cá nhân đi viếng thăm các cơ sở tôn giáo cần phải được tách biệt khỏi các vấn đề ngoại giao.

Hành động này đã gây ra những phản ứng trái chiều cả trong và ngoài nước. Hàn Quốc và Trung Quốc đã lên tiếng chỉ trích. Các phương tiện truyền thông tiến bộ tại Nhật Bản cũng chỉ trích. Tuy nhiên, hành động này lại nhận được sự ủng hộ từ các tầng lớp bảo thủ tại Nhật Bản. "Ngay cả khi chỉ có một mình, vị bộ trưởng vẫn lên đường."Điều đó. Lựa chọn ấy đã trở thành bước ngoặt khắc sâu hình ảnh Takaichi như một nhân vật biểu tượng của giới chính trị bảo thủ Nhật Bản.

Việc viếng thăm đền Yasukuni đã trở thành một trong những hành động định nghĩa nên bản sắc chính trị của Takaichi. Kể từ đó, dù đã ba lần thách thức trong cuộc bầu cử Chủ tịch, bà vẫn không hề thay đổi lập trường về việc viếng thăm Yasukuni. Vào năm 2025, khi trở thành Thủ tướng, vấn đề viếng thăm đền Yasukuni đã trở thành một biến số then chốt trong quan hệ ngoại giao Hàn - Nhật.

Tháng 9 năm 2007, Abe Shinzo đã đột ngột từ chức. Thất bại nặng nề trong cuộc bầu cử Thượng viện, hàng loạt bê bối liên tiếp của các thành viên nội các, và tình trạng bệnh viêm loét đại tràng của chính ông trở nên trầm trọng hơn. Đó là một sự thoái vị khi chưa đầy một năm nhiệm kỳ kết thúc. Sự tham gia vào nội các lần đầu tiên của Takaichi cũng chấm dứt cùng lúc đó.

Thời gian kéo dài khoảng 11 tháng. Từ ngày 26 tháng 9 năm 2006 đến ngày 27 tháng 8 năm 2007.

Đó là một khoảng thời gian ngắn ngủi. Thế nhưng, khoảng thời gian ấy đã để lại những dấu ấn riêng.

Thứ nhất, tư duy hành chính. Các nghị sĩ soạn thảo và chất vấn các dự luật. Bộ trưởng thì lãnh đạo các cơ quan thực thi các dự luật đó. Phân bổ ngân sách, điều phối với các quan chức và đàm phán với các bộ ngành khác. Trả lời các câu hỏi của đảng đối lập tại Quốc hội. Tất cả những điều này là một loại công việc khác hẳn so với thời còn là nghị sĩ. Takaichi đã lần đầu tiên trải nghiệm kinh nghiệm đó.

Thứ hai, mối liên kết với Abe. Shinzo Abe đã tạm thời từ chức nhưng không hề rời bỏ chính trường. Năm 2012, ông trở lại với cương vị Chủ tịch Đảng Dân chủ Tự do (LDP) và giành chiến thắng áp đảo trong cuộc tổng tuyển cử. Ông trở thành Thủ tướng thứ 96. Trong nội các Abe thứ hai đó, Takaichi đã được triệu hồi một lần nữa. Lần này là với một vị trí quan trọng: Bộ trưởng Nội vụ. Mối nhân duyên giữa Abe và Takaichi đã bắt đầu từ lần đầu bà tham gia nội các vào năm 2006, nhưng đó không phải là tất cả.

Thứ ba, mức độ nhận diện quốc dân. Vị trí Bộ trưởng Đặc trách của Nội các không phải là một vị trí hào nhoáng. Tuy nhiên, việc trở thành một thành viên trong nội các tự thân nó đã làm tăng sự hiện diện trên truyền thông. Hơn nữa, hành động viếng thăm đền Yasukuni nhân ngày kỷ niệm kết thúc chiến tranh đã trở thành tin tức trên toàn quốc. Cái tên Takaichi đã được biết đến trên khắp Nhật Bản.

Nhiệm kỳ bộ trưởng đầu tiên thật ngắn ngủi. Tuy nhiên, nó đã trở thành nền tảng cho nhiệm kỳ bộ trưởng tiếp theo. Lần tham gia nội các thứ hai là một vị trí dài hơi và nặng nề hơn nhiều. Sau đó là lần thách thức chức Thống đốc thứ ba, lần thách thức thứ tư, và cuối cùng là việc nhậm chức Thủ tướng vào năm 2025.

Năm 1993, tại một điểm bỏ phiếu ở tỉnh Nara, một nữ chính trị gia 32 tuổi không đảng phái đang chờ đợi kết quả kiểm phiếu. 13 năm sau, lần đầu tiên bà đeo trên mình huy hiệu bộ trưởng. Và 19 năm nữa trôi qua, bà đã bước chân vào Dinh Thủ tướng. Tất cả những trải nghiệm trong khoảng thời gian đó — thất cử, làm giáo sư, trở thành mục tiêu ám sát, đi viếng đền Yasukuni một mình — tất cả đã kết hợp lại để tạo nên chính trị gia Takaichi Sanae.

Trong số năm lĩnh vực phụ trách, đổi mới sáng tạo và chính sách khoa học công nghệ là những lĩnh vực mà Takaichi đã dành nhiều tâm huyết nhất. Nội các Abe... 'Innovation 25'Tôi đã chuẩn bị một tầm nhìn dài hạn như vậy. Đó là một tài liệu chiến lược đưa ra những đổi mới công nghệ mà Nhật Bản cần đạt được hướng tới năm 2025, tức 25 năm sau. Takaichi là người chủ trì việc soạn thảo tài liệu này. Robot học, công nghệ sinh học, công nghệ thông tin và truyền thông. Tài liệu đã tổng hợp các lĩnh vực mà Nhật Bản đang có thế mạnh cũng như các lĩnh vực cần tập trung trong tương lai.

Tuy nhiên, nội các này đã bị lung lay ngay từ khi mới bắt đầu. Các vụ bê bối của các thành viên trong nội các Abe liên tiếp nổ ra. Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp, Lâm nghiệp và Thủy sản Matsuoka Toshikatsu (松岡利勝) đã tự kết liễu đời mình tại tòa nhà nghị sĩ do các vấn đề liên quan đến quỹ chính trị. Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp, Lâm nghiệp và Thủy sản Akagi Norihiko (赤城徳彦) đã phải từ chức vì vấn đề xử lý quỹ chính trị. Ngay cả bản thân Thủ tướng Abe cũng bị đặt dấu hỏi về khả năng lãnh đạo kể từ sau khi Đảng Dân chủ Tự do phải chịu thất bại tồi tệ nhất trong lịch sử tại cuộc bầu cử Thượng viện.

Trong bối cảnh hỗn loạn khi các thành viên nội các liên tục từ chức và bị thay thế, Takaichi vẫn giữ vững vị trí của mình. Kể từ khi được bổ nhiệm, bà chưa từng bị thay đổi. Đó cũng là minh chứng cho việc bà đang nhận được sự tín nhiệm từ Thủ tướng Abe. Tuy nhiên, trong tình thế toàn bộ nội các đang lung lay, những gì một vị bộ trưởng có thể làm được vẫn luôn có giới hạn.

Với tư cách là người phụ trách vấn đề tỷ lệ sinh thấp và bình đẳng giới, bà Takaichi đã ở trong một vị thế đầy mâu thuẫn. Đó là bởi vì bản thân bà không có con. Sự thật này đã được giới truyền thông chỉ ra nhiều lần. "Liệu một chính trị gia không có con cái có phù hợp để đảm nhận trách nhiệm về các chính sách ứng phó với tình trạng tỷ lệ sinh thấp hay không?"Câu hỏi đó. Takai-chi đã tự tin trả lời câu hỏi này. "Vấn đề tỷ lệ sinh thấp không chỉ là chuyện của riêng những người đã có con. Đó là vấn đề về cấu trúc và hệ thống của toàn xã hội. Tôi làm việc để thay đổi cấu trúc đó." Đó là thái độ không đánh đồng trải nghiệm cá nhân với chính sách. Câu trả lời đó thậm chí còn được xem như một khía cạnh của một chính trị gia trưởng thành.

Nội các Abe kết thúc vào tháng 9 năm 2007. Chính Thủ tướng Abe đã đột ngột thông báo từ chức với lý do vấn đề sức khỏe và những khó khăn trong việc điều hành đất nước. Ngày 12 tháng 9 năm 2007. Đó là ngày đầu tiên khai mạc Quốc hội lâm thời. Từ chức bất ngờ ngay trước thềm cuộc đối đầu với phe đối lập. Ngay cả các phóng viên chính trị cũng không thể lường trước được thông báo này.

Nhiệm kỳ đầu tiên của Takaichi đã kết thúc như vậy. Từ ngày 26 tháng 9 năm 2006 đến ngày 27 tháng 8 năm 2007. Nhiệm kỳ kéo dài 11 tháng. Tuy ngắn ngủi nhưng đầy ắp những trải nghiệm giá trị. Bà đã làm việc đồng thời trong năm lĩnh vực chính sách. Bà đã học hỏi thực tế của Okinawa bằng chính đôi chân mình. Việc một mình viếng đền Yasukuni đã giúp bà khẳng định lập trường của một chính trị gia bảo thủ với cả nước. Bà đã kinh qua quá trình xây dựng chiến lược đổi mới khoa học công nghệ. Và cũng đã thấu hiểu được cấu trúc của các chính sách đối phó với tình trạng tỷ lệ sinh thấp.

Tôi đã nhìn nhận cách thức vận hành của cơ quan hành pháp từ một góc độ khác so với thời còn là nghị sĩ. Logic của bộ máy quan liêu, việc điều phối lợi ích giữa các bộ ngành, và những cuộc thương lượng về phân bổ ngân sách. Một dự luật không được tạo ra trong phòng họp của tòa nhà nghị sĩ. Nó được hình thành thông qua việc đi lại giữa những hành lang hẹp của các bộ ngành, trải qua hàng chục cuộc thảo luận, và cuối cùng được hoàn thiện sau khi có sự phê duyệt của Bộ trưởng. Trước khi nhậm chức, tôi chỉ có thể quan sát quá trình đó từ bên ngoài. Chỉ sau khi nhậm chức, tôi mới có thể nhìn thấy nó từ bên trong.

Tài liệu tham khảo

- 高市早苗 Wikipedia（日本語）: https://ja.wikipedia.org/wiki/%E9%AB%98%E5%B8%82%E6%97%A9%E8%8B%97 - 首相官邸 — 第1次安倍内閣 閣僚等名簿: https://www.kantei.go.jp/jp/singi/ - 時事ドットコム 女性大臣の系譜 第1次安倍内閣: https://www.jiji.com/jc/d4?p=jwm149-24takaichi-jpp04742232&d=d4_mm - Sanae Takaichi Wikipedia (English): https://en.wikipedia.org/wiki/Sanae_Takaichi - Controversies surrounding Yasukuni Shrine Wikipedia: https://en.wikipedia.org/wiki/Controversies_surrounding_Yasukuni_Shrine - 靖国神社参拝で残念に思ったこと — 高市早苗公式サイト: https://www.sanae.gr.jp/column_detail21.html

Vai trò của bà với tư cách là người phụ trách chính sách khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo cũng rất quan trọng. Năm 2006 là thời điểm tỷ lệ phổ cập internet tại Nhật Bản đang tăng nhanh và nền tảng của nền kinh tế số đang dần được hình thành. Takaichi đã trăn trở về việc làm thế nào để chính phủ có thể hỗ trợ sự đổi mới từ khu vực tư nhân trong lĩnh vực này. Kinh nghiệm làm việc tại Matsushita Electric cùng với tầm nhìn từ thời còn là điều tra viên tại Quốc hội Hoa Kỳ đã tỏa sáng trong vai trò này.

Mặc dù thời gian tại vị chỉ ngắn ngủi trong 11 tháng, nhưng Takaichi đã tận dụng tối đa khoảng thời gian đó. Xây dựng mối quan hệ với các quan chức cấp cao, chuẩn bị các câu trả lời tại Quốc hội, ứng phó với truyền thông. Tất cả đều là quá trình chuẩn bị cho lần đảm nhiệm chức vụ tiếp theo — nhậm chức Bộ trưởng Nội vụ vào năm 2014. Chính trị không được đánh giá chỉ bằng những thành quả ngắn hạn. Kinh nghiệm, mạng lưới quan hệ và sự tin tưởng được tích lũy qua một thời gian dài cuối cùng sẽ dẫn lối đến những vị trí lớn hơn.